Najważniejsze w 30 sekund
- Na L4 dostajesz zwykle 80% podstawy, także w szpitalu, a 100% w ciąży i po wypadku w drodze do pracy.
- Podstawa to nie pensja brutto, tylko średnia pensja z 12 miesięcy minus 13,71% składek. Przy 5000 zł brutto daje to 115,06 zł za każdy dzień zwolnienia, także za weekend.
- 7 dni choroby przy 5000 zł brutto to wypłata 3579,01 zł na rękę zamiast 3738,19 zł - o 159,18 zł mniej.
Zwolnienie lekarskie na umowie o pracę nie oznacza utraty całej pensji za dni choroby. Za każdy dzień L4 dostajesz zwykle 80% swojego wynagrodzenia liczonego w szczególny sposób: od średniej z ostatnich 12 miesięcy po odliczeniu składek społecznych. Pierwsze dni choroby w roku opłaca pracodawca (wynagrodzenie chorobowe), kolejne - ubezpieczenie społeczne (zasiłek chorobowy). Na rękę różnica jest mniejsza niż 20%, bo od świadczeń za czas choroby nie potrąca się składek społecznych.
Wszystkie kwoty w tym artykule policzyliśmy tym samym silnikiem co kalkulator L4, na przepisach obowiązujących w 2026 r.
Ile procent pensji dostaniesz na L4?
Wysokość świadczenia zależy od powodu zwolnienia:
| Powód zwolnienia | Procent | Za dzień przy 5000 zł |
|---|---|---|
| Choroba | 80% | 115,06 zł |
| Pobyt w szpitalu (od 2022 r.) | 80% | 115,06 zł |
| Choroba w ciąży (kod B na zwolnieniu) | 100% | 143,82 zł |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100% | 143,82 zł |
| Badania i zabieg dla dawców komórek, tkanek i narządów | 100% | 143,82 zł |
| Wypadek przy pracy, choroba zawodowa | 100% | 143,82 zł |
Wiele poradników nadal podaje 70% za pobyt w szpitalu - to przepis uchylony od 1 stycznia 2022 r. Dziś szpital nie obniża świadczenia, a gdy choroba w ciąży albo po wypadku w drodze do pracy wymaga pobytu w szpitalu, przysługuje 100%. Przy wypadku przy pracy i chorobie zawodowej pieniądze płynią od pierwszego dnia z ubezpieczenia wypadkowego (zasiłek), a takie dni nie zużywają limitu, za który płaci pracodawca.
Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy - kto płaci?
- Wynagrodzenie chorobowe płaci pracodawca z własnych pieniędzy za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym (art. 92 Kodeksu pracy). Pracownik, który ukończył 50 lat, ma ten okres skrócony do 14 dni - od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym skończył 50 lat.
- Zasiłek chorobowy przysługuje od kolejnego dnia choroby w roku (od 34. albo 15. dnia). Płaci go ubezpieczenie społeczne, a wypłaca pracodawca, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób, w mniejszych firmach - bezpośrednio ZUS.
Kwota za jeden dzień jest w obu przypadkach liczona tak samo. Różnią się potrącenia: od wynagrodzenia chorobowego jest składka zdrowotna, od zasiłku nie. Dlatego te same 7 dni L4 opłacone zasiłkiem dają na rękę o 72,49 zł więcej niż opłacone przez pracodawcę.
Jak obliczyć wysokość L4 krok po kroku?
Krok 1: podstawa wymiaru. To przeciętne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym zaczęło się zwolnienie. Jeśli pracujesz krócej, liczy się średnia z pełnych miesięcy pracy.
Krok 2: odliczenie składek (13,71%). Od tej kwoty odejmuje się składki społeczne, które płaci pracownik: emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) i chorobową (2,45%). Przy pełnym etacie podstawa nie może być niższa niż płaca minimalna po takim odliczeniu - w 2026 r. 4147,10 zł.
Krok 3: stawka za dzień. Podstawę dzieli się zawsze przez 30, bez względu na to, ile dni ma miesiąc, i mnoży przez procent (80% albo 100%).
Krok 4: liczba dni. Stawkę dzienną mnoży się przez liczbę dni z zaświadczenia lekarskiego - także sobót, niedziel i świąt. Pensję za ten miesiąc zmniejsza się o 1/30 za każdy dzień zwolnienia, a od całej wypłaty liczy się składki i zaliczkę na podatek.
Dobrze wiedzieć: jeśli zwolnienie obejmuje cały miesiąc, pensji za ten miesiąc nie ma w ogóle, a świadczenie przysługuje za wszystkie jego dni kalendarzowe.
Przykład: 7 dni L4 przy pensji 5000 zł brutto
Pensja 5000 zł brutto, stała przez ostatni rok, 7 dni choroby w listopadzie, pierwsze zwolnienie w tym roku (płaci pracodawca), złożony PIT-2:
- Podstawa: 5000 zł minus składki 13,71% = 4314,50 zł.
- Stawka dzienna: 4314,50 zł / 30 = 143,82 zł, 80% z tego = 115,06 zł.
- Wynagrodzenie chorobowe: 7 × 115,06 zł = 805,42 zł brutto.
- Pensja za resztę miesiąca: 5000 zł minus 7/30 pensji (1166,67 zł) = 3833,33 zł.
| Pensja za przepracowane dni | 3833,33 zł |
|---|---|
| Wynagrodzenie chorobowe | 805,42 zł |
| Składki społeczne (tylko od pensji) | −525,55 zł |
| Składka zdrowotna | −370,19 zł |
| Zaliczka na podatek | −164,00 zł |
| Na rękę | 3579,01 zł |
| Na rękę w miesiącu bez zwolnienia | 3738,19 zł |
Choroba kosztowała więc 159,18 zł na rękę. Często spotyka się pytanie, ile „netto” wynosi samo wynagrodzenie chorobowe - takiej osobnej kwoty nie ma. Zaliczkę na podatek i składkę zdrowotną liczy się od całej wypłaty z danego miesiąca, dlatego najuczciwiej porównać całą wypłatę z L4 i bez niego.
Ile stracisz przy dłuższym zwolnieniu?
Ta sama pensja 5000 zł brutto, choroba (80%), listopad, wszystkie dni opłacone przez pracodawcę:
| Zwolnienie | Na rękę | Mniej niż zwykle |
|---|---|---|
| 3 dni | 3670,69 zł | 67,50 zł |
| 7 dni | 3579,01 zł | 159,18 zł |
| 14 dni | 3420,84 zł | 317,35 zł |
| 21 dni | 3261,66 zł | 476,53 zł |
| cały miesiąc | 3057,14 zł | 681,05 zł |
Każdy dzień zwolnienia przy tej pensji to około 22,74 zł mniej na rękę. Gdyby te same dni opłacał już zasiłek (po wykorzystaniu 33 dni w roku), strata wyniosłaby 86,69 zł, bo od zasiłku nie ma składki zdrowotnej.
Podatek i składki od L4
- Składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa) - nie potrąca się ich ani od wynagrodzenia chorobowego, ani od zasiłku. Płacisz je tylko od pensji za przepracowane dni.
- Składka zdrowotna (9%) - potrąca się ją od wynagrodzenia chorobowego, od zasiłku chorobowego już nie.
- Zaliczka na podatek - pobierana od obu świadczeń, razem z pensją, według skali 12% i 32%, z kwotą zmniejszającą z PIT-2.
- Koszty uzyskania przychodu (250 zł miesięcznie) dotyczą pensji i wynagrodzenia chorobowego. Zasiłek nie jest przychodem ze stosunku pracy, więc ich nie zwiększa - przy całym miesiącu na samym zasiłku kosztów nie odlicza się w ogóle.
Gdy zasiłek wypłaca ZUS (w firmach do 20 osób), to ZUS pobiera od niego zaliczkę na podatek, a pracodawca liczy podatek tylko od pensji. Kwota na rękę może się wtedy nieznacznie różnić od wyliczeń w kalkulatorze.
Kiedy za L4 nie dostaniesz pieniędzy?
Prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku nie powstaje od pierwszego dnia ubezpieczenia. Obowiązuje okres wyczekiwania:
- przy umowie o pracę (ubezpieczenie obowiązkowe) - po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego;
- przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym (np. umowa zlecenia, działalność gospodarcza) - po 90 dniach.
Do okresu wyczekiwania wlicza się wcześniejsze ubezpieczenie, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni. Bez okresu wyczekiwania pieniądze przysługują m.in. absolwentom szkół i uczelni zgłoszonym do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia nauki, osobom z co najmniej 10-letnim okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego oraz przy niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.
Co może zmienić wysokość L4?
- Premie, nadgodziny i dodatki. Wchodzą do podstawy te składniki wynagrodzenia, które pracodawca obniża za czas choroby. Składników zachowywanych w całości mimo choroby się nie wlicza.
- Krótszy staż. Gdy zwolnienie zaczyna się przed upływem 12 miesięcy pracy, podstawą jest średnia z pełnych miesięcy.
- Płaca minimalna. Przy pełnym etacie podstawa nie spadnie poniżej 4147,10 zł (płaca minimalna 4806 zł minus 13,71%). Przy niepełnym etacie ustawa takiego minimum nie przewiduje - liczy się faktyczna pensja.
- Wiek. Po 50. roku życia pracodawca płaci tylko za 14 dni, więc wcześniej zaczyna się zasiłek - bez składki zdrowotnej.
Kalkulator L4 zakłada stałą pensję, więc przy dużych premiach wynik będzie orientacyjny. Pensję na rękę w zwykłym miesiącu porównasz w kalkulatorze wynagrodzeń, a o tym, jak działa kwota zmniejszająca podatek, przeczytasz w artykule o PIT-2.
Najczęstsze pytania
Ile dostanę na L4?
Za każdy dzień zwolnienia przysługuje zwykle 80% jednej trzydziestej podstawy, czyli pensji po odliczeniu składek społecznych (13,71%). Przy pensji 5000 zł brutto to 115,06 zł brutto za dzień, a za 7 dni 805,42 zł. Cała wypłata za miesiąc z takim zwolnieniem wyniesie 3579,01 zł na rękę zamiast 3738,19 zł, czyli 159,18 zł mniej.
Czy L4 w szpitalu jest płatne 80% czy 70%?
80%. Do końca 2021 r. za dni pobytu w szpitalu przysługiwało 70% podstawy, ale ten przepis uchylono i od 1 stycznia 2022 r. szpital nie obniża świadczenia. Jeśli zwolnienie wynika z ciąży albo wypadku w drodze do pracy lub z pracy, także w szpitalu przysługuje 100%. Przy pensji 5000 zł to 115,06 zł za dzień przy 80%.
Czy od L4 płaci się podatek i składki?
Od wynagrodzenia chorobowego i zasiłku nie płaci się składek społecznych. Od wynagrodzenia chorobowego (pierwsze dni choroby w roku, opłacane przez pracodawcę) potrąca się składkę zdrowotną 9%, od zasiłku nie. Od obu pobierana jest zaliczka na podatek dochodowy.
Czy L4 płatne jest za weekendy?
Tak. Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek przysługują za każdy dzień z zaświadczenia lekarskiego, także za soboty, niedziele i święta. O tyle samo dni (po 1/30 pensji za dzień) zmniejsza się pensja za ten miesiąc.
Od kiedy płaci ZUS, a nie pracodawca?
Pracodawca płaci za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym, a za osobę, która ukończyła 50 lat - za 14 dni. Od kolejnego dnia przysługuje zasiłek chorobowy. Wypłaca go pracodawca, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób, a w mniejszych firmach ZUS.
Jak długo można być na L4?
Okres zasiłkowy trwa najwyżej 182 dni, a przy chorobie w ciąży i gruźlicy 270 dni. Wlicza się do niego także dni opłacone przez pracodawcę.
Podsumowanie - ile dostaniesz na L4?
Na zwolnieniu lekarskim dostajesz zwykle 80% podstawy, czyli średniej pensji z roku po odliczeniu 13,71% składek - przy 5000 zł brutto to 115,06 zł za każdy dzień, także weekendowy. Ponieważ od świadczeń chorobowych nie płaci się składek społecznych, wypłata na rękę spada mniej, niż sugeruje 80%: 7 dni choroby to w tym przykładzie 159,18 zł mniej. Najwięcej zmienia powód zwolnienia (100% w ciąży i po wypadku) i to, czy płaci jeszcze pracodawca, czy już zasiłek. Pobyt w szpitalu od 2022 r. nie obniża już świadczenia.
Artykuł i wyliczenia mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie są poradą prawną, podatkową ani kadrową. Wyliczenia zakładają stałą pensję, koszty uzyskania przychodu 250 zł, złożony PIT-2 i brak PPK.
Źródła
- Kodeks pracy, art. 92 (wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy)
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 11, 36, 45)
- Rozporządzenie z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy (§ 11)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 32 ust. 1 (zaliczka od wynagrodzenia i zasiłków wypłacanych przez pracodawcę)
- ZUS: zasiłek chorobowy - kto może dostać, ile wynosi
Tekst informacyjny, nie stanowi porady podatkowej ani prawnej.
Oceń artykuł: jeszcze bez ocen
