Drugi próg podatkowy w 2026 r. - od jakiej kwoty i ile zabiera z pensji

Jesienią część osób dostaje niższy przelew niż miesiąc wcześniej, choć umowa się nie zmieniła i nikt nie obciął premii. Najczęściej to drugi próg podatkowy: od pewnego momentu w roku pracodawca pobiera zaliczkę na podatek według wyższej stawki.

Poniżej wyjaśniamy, od jakiej kwoty działa drugi próg w 2026 roku, od jakiej pensji brutto zaczyna cię dotyczyć, w którym miesiącu go przekroczysz i o ile spadnie wtedy wypłata. Dokładny miesiąc dla własnej pensji pokaże widok roczny w kalkulatorze wynagrodzeń.

Czym jest drugi próg podatkowy

Skala podatkowa w 2026 roku ma dwa przedziały. Od podstawy opodatkowania do 120 000 zł w roku płaci się 12% minus kwota zmniejszająca podatek (3600 zł). Powyżej tej kwoty podatek to 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.

Dwie rzeczy są tu kluczowe. Po pierwsze, liczy się podstawa opodatkowania narastająco od stycznia, a nie pojedyncza wypłata. Dlatego próg nie pojawia się w styczniu, tylko w miesiącu, w którym suma od początku roku przekroczy 120 000 zł. Po drugie, wyższa stawka obejmuje tylko nadwyżkę. Dochód do 120 000 zł zostaje opodatkowany stawką 12%, bez względu na to, ile zarobisz ponad tę kwotę.

Od jakiej pensji brutto zaczyna się 32%

120 000 zł to nie jest kwota brutto. Podstawa opodatkowania powstaje po odjęciu od pensji składek na ubezpieczenia społeczne i kosztów uzyskania przychodu, więc jest wyraźnie niższa od brutto. Na umowie o pracę przez cały rok próg przekracza dopiero pensja od około 11 900 zł brutto miesięcznie.

Kto zarabia mniej, przez cały rok płaci zaliczki według stawki 12%. Wyjątkiem są dodatkowe wypłaty: premia roczna, nagroda czy ekwiwalent za urlop mogą przenieść ponad próg także osobę z niższą pensją zasadniczą. Jak liczyć takie wypłaty, opisujemy w artykule o premii brutto i netto.

Przykład: 15 000 zł brutto miesiąc po miesiącu

Stała pensja 15 000 zł brutto daje co miesiąc 12 694 zł podstawy opodatkowania. Po 9 miesiącach uzbiera się 114 246 zł, czyli wciąż poniżej progu. W październiku suma dochodzi do 126 940 zł i próg zostaje przekroczony.

W październiku wyższą stawką jest opodatkowana tylko część wypłaty. Do progu brakowało 5754 zł, więc od tej części zaliczka to nadal 12%, a 32% płaci się od pozostałych 6940 zł. Stąd zaliczka 2611,00 zł zamiast 1223,00 zł. Od następnego miesiąca cała podstawa jest już ponad progiem i zaliczka ustala się na 3762,00 zł.

Wypłata na rękę spada więc w dwóch krokach: z 10 555,58 zł do 9167,58 zł, a potem do 8016,58 zł. To o 2539,00 zł mniej niż na początku roku. W skali całego roku ponad próg wychodzi 32 328 zł podstawy, a wyższa stawka kosztuje 6465,60 zł podatku więcej, niż gdyby cały dochód był opodatkowany stawką 12%.

Założenia: umowa o pracę przez cały rok u jednego pracodawcy, PIT-2 w wariancie 1/12 (300 zł miesięcznie), standardowe koszty uzyskania przychodu (250 zł), bez PPK, bez ulg PIT-0, rezydencja podatkowa w Polsce.

Kiedy przekroczysz próg - tabela dla popularnych pensji

Im wyższa pensja, tym wcześniej w roku suma podstawy dochodzi do 120 000 zł. Tabela pokazuje miesiąc przekroczenia progu oraz wypłatę na początku i na końcu roku.

Założenia jak w przykładzie powyżej. Przy najwyższej pensji z tabeli w grudniu działa jeszcze drugi mechanizm: po przekroczeniu rocznego limitu podstawy przestaje się płacić składki emerytalną i rentową, co podnosi wypłatę. Opisujemy go w artykule o podwyżce brutto i netto.

Trzy częste nieporozumienia

• „Po przekroczeniu progu cała pensja idzie pod 32%”. Nie. Wyższa stawka obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad 120 000 zł. Podatek od dochodu poniżej progu się nie zmienia.
• „Podwyżka może obniżyć wypłatę”. Nie może. Skoro 32% płaci się tylko od dodatkowego dochodu, każda podwyżka zwiększa kwotę na rękę - po prostu wolniej. Z 1000 zł podwyżki brutto w pierwszym progu zostaje 681,24 zł, a po przekroczeniu drugiego 509,24 zł. Wyliczenie znajdziesz w artykule ile podwyżki brutto potrzeba na oczekiwane netto.
• „Próg zaczyna się od 120 000 zł zarobków”. Chodzi o podstawę opodatkowania, nie o brutto. Na etacie odpowiada jej roczna pensja wyraźnie wyższa niż 120 000 zł, bo najpierw odejmuje się składki i koszty uzyskania przychodu. Różnicę między tymi kwotami tłumaczymy w artykule czym się różni brutto od netto.

Dwie prace albo zmiana pracy w trakcie roku

Pracodawca liczy próg tylko od dochodu, który sam ci wypłacił od początku roku. Nie wie, ile zarobiłeś gdzie indziej. Ma to dwa skutki:

• Zmiana pracy w trakcie roku. Nowy pracodawca zaczyna liczenie od zera, więc może pobierać zaliczki według stawki 12%, choć łącznie próg masz już za sobą.
• Dwie prace jednocześnie. Każdy z pracodawców widzi dochód poniżej progu, a przekracza go dopiero suma.

W obu sytuacjach wypłaty są wyższe, niż wynikałoby ze skali, a różnicę trzeba dopłacić w zeznaniu rocznym. Przykład: dwóch płatników, u każdego 80 000 zł podstawy opodatkowania w roku. Zaliczki pobrane według stawki 12% to razem 15 600 zł, a podatek od 160 000 zł według skali wynosi 23 600 zł. Do dopłaty zostaje 8000 zł.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem

Małżonkowie mogą rozliczyć się wspólnie. Podatek liczy się wtedy od połowy ich łącznych dochodów i mnoży przez dwa. W praktyce próg dla pary to 240 000 zł łącznej podstawy, a kwota zmniejszająca podatek liczy się podwójnie.

Przykład: jedna osoba ma 180 000 zł podstawy opodatkowania, druga nie ma dochodów. Rozliczając się samodzielnie, pierwsza zapłaci 30 000 zł podatku. Przy wspólnym rozliczeniu podatek wyniesie 14 400 zł, czyli o 15 600 zł mniej. Im bardziej zbliżone dochody małżonków, tym mniejsza korzyść.

Tę korzyść można dostać już w ciągu roku. Jeśli złożysz pracodawcy oświadczenie, że zamierzasz rozliczyć się wspólnie, a dochody małżonka nie przekraczają 120 000 zł, pracodawca przez cały rok pobiera zaliczki według stawki 12%, także po przekroczeniu progu.

Oba przykłady z zeznaniem rocznym to sama skala podatkowa zastosowana do okrągłej podstawy, bez ulg, odliczeń i innych dochodów. Kalkulator na tej stronie liczy zaliczki pobierane w ciągu roku, a nie zeznanie roczne.

Drugi próg na zleceniu i na B2B

Próg dotyczy sumy dochodów opodatkowanych według skali: z etatu, umowy zlecenia, umowy o dzieło, emerytury i działalności na skali razem. Ostatecznie rozstrzyga o nim zeznanie roczne, w którym wszystkie te dochody się sumują.

Przy zleceniu i dziele jest jedna ważna różnica: zleceniodawca nie pilnuje progu. Pobiera zaliczkę według stawki 12% przez cały rok, także wtedy, gdy twój dochód dawno przekroczył 120 000 zł. Wypłaty nie spadają, ale podatek 32% od nadwyżki trzeba dopłacić w zeznaniu rocznym.

Przykład: zlecenie na 20 000 zł brutto miesięcznie daje 14 198 zł podstawy opodatkowania, więc próg jest przekroczony w wrześniu. Zaliczka wynosi mimo to 1404,00 zł w każdym miesiącu, a na rękę wychodzi 14 746,68 zł. Przez rok ponad próg wychodzi 50 376 zł podstawy i z samej tej umowy zostaje do dopłaty około 10 072,32 zł.

Można rozłożyć to na bieżące wypłaty. Na wniosek zleceniobiorcy płatnik stosuje stawkę 32% zamiast 12%: zaliczka rośnie wtedy do 4243,00 zł, a wypłata spada do 11 907,68 zł. Wyższa stawka obejmuje całą podstawę, a nie tylko nadwyżkę ponad próg, dlatego wniosek składa się zwykle dopiero wtedy, gdy dochód zbliża się do 120 000 zł. Złożony w styczniu oznaczałby w tym przykładzie 23 995,68 zł nadpłaty, zwracanej dopiero po rozliczeniu rocznym. Gdy wyższa stawka zaczyna działać w październiku, czyli w miesiącu po przekroczeniu progu, dopłata w zeznaniu spada do 1555,32 zł. W kalkulatorze ustawisz ten miesiąc w założeniach zlecenia i od razu zobaczysz wypłaty w widoku rocznym.

Założenia przykładu: zlecenie jako jedyny tytuł do ubezpieczeń, bez dobrowolnej składki chorobowej, koszty uzyskania przychodu 20%, PIT-2 w wariancie 1/12. Dopłata i nadpłata to sama skala podatkowa dla podstawy z tej jednej umowy, bez ulg i innych dochodów.

Na B2B wszystko zależy od formy opodatkowania. Na skali podatkowej próg działa tak samo jak na etacie. Podatek liniowy ma jedną stawkę bez progu, a ryczałt liczy się od przychodu, bez skali. Dlatego przy wysokich dochodach wybór formy opodatkowania zmienia wynik bardziej niż cokolwiek innego - policzysz to w porównywarce form opodatkowania, a etat z działalnością zestawia artykuł UoP czy B2B w 2026 roku.

Jak zobaczyć próg w kalkulatorze

W kalkulatorze wynagrodzeń wpisz pensję brutto i wybierz „Rok miesiąc po miesiącu”. Zobaczysz dwanaście wypłat z zaliczką na podatek w każdej, a miesiąc przekroczenia progu jest oznaczony. W tym widoku można też dopisać premię w wybranym miesiącu i sprawdzić, czy przesunie próg.

Na comiesięczną zaliczkę wpływa też PIT-2, czyli pomniejszenie o 300 zł. Działa niezależnie od progu i opisujemy je w artykule o PIT-2 i kwocie zmniejszającej podatek.

Podsumowanie

Drugi próg podatkowy to 32% od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad 120 000 zł w roku. Na etacie zaczyna dotyczyć pensji od około 11 900 zł brutto miesięcznie i pojawia się w miesiącu, w którym dochód narastająco przekroczy próg. Od tego momentu wypłaty są niższe do końca roku, a w styczniu wracają do poprzedniego poziomu. Planując budżet, patrz więc na cały rok, a nie na styczniowy przelew.

Stan prawny: Polska, 2026 rok. Wyniki są informacyjne i nie stanowią porady podatkowej. Źródła stawek znajdziesz w metodyce.

Najczęstsze pytania

Tekst informacyjny, nie stanowi porady podatkowej ani prawnej.